Het Willemsplein onder de Erasmusbrug in Rotterdam stroomt langzaam vol. Een vuurkorf zorgt voor warmte, daklozen genieten van een gratis puntzak friet en een gitarist zet de toon met vrolijke deuntjes. Het is een week voor de gemeenteraadsverkiezingen. Rotterdamse programmamaker Wilfried de Jong host de talkshow Geen woorden maar Daken, georganiseerd door de Pauluskerk en Radio Rimboe. In de talkshow gaat de Jong in gesprek over dakloosheid in de stad met de lijsttrekkers Chantal Zeegers (D66), Jeroen Postma (GroenLinks-PvdA), Tim Versnel (VVD) en Martijn van Leerdam, predikant-directeur van de Pauluskerk. Van Leerdam benadrukt het belang van de avond: “We ontvangen nog steeds elke dag zo’n 150 buitenslapers in de Pauluskerk.”
Recht op Rust
Afgelopen december organiseerde de Pauluskerk de Recht op Rust-manifestatie om aandacht te vragen voor structurele oplossingen voor dakloosheid in Rotterdam. De VVD was toen de enige aanwezige partij die het ‘pact tegen dakloosheid’ niet ondertekende. De partij ziet het bouwen van meer sociale huur niet als oplossing voor dakloosheid en pleitte eerder voor het verplaatsen van de opvang uit het centrum vanwege overlast voor bewoners en ondernemers. Ruim drie maanden later, aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezingen, lijkt de VVD een ander pad te zijn ingeslagen. Versnel legt uit dat de VVD niet wil dat Rotterdam een stad is waar mensen op straat moeten slapen. “Iedereen moet zich veilig en fijn kunnen voelen.”
Ruzie en verzoening
“We wilden samen met de Pauluskerk op zoek naar een locatie buiten het centrum van Rotterdam vanwege overlast voor voorbijgangers, bewoners en ondernemers”, zegt Versnel. “Dat viel natuurlijk heel slecht bij de dominee. We hebben er best wel even wat ruzie over gehad”, zegt hij lachend naar Van Leerdam. Toch hebben de VVD en de Pauluskerk zich met elkaar verzoend. De partijen presenteren een gezamenlijke aanpak om dakloosheid terug te dringen en overlast te verminderen. Volgens Versnel en Van Leerdam moet de winterkoudeopvang niet alleen bij vrieskou opengaan, maar permanent dag en nacht toegankelijk worden. Daarnaast denken ze na over kleinere opvanglocaties verspreid door de stad.
Volgens Versnel hebben gesprekken met de Pauluskerk zijn kijk op de problematiek veranderd. “Ik ben heel erg onder de indruk geraakt van de verhalen van Van Leerdam en door wat ik met eigen ogen bij de Pauluskerk zag. Ik besef daardoor dat de Pauluskerk onmisbaar is voor wat wij samen in de stad voor elkaar willen krijgen”, zegt Versnel. “In ons geval betekent dat dat we een paar standpunten moesten bijschaven.” Versnel zegt dat hij inmiddels beter begrijpt wat het met mensen doet om op straat te moeten slapen. “Ik heb mensen in de ogen gekeken en gesproken. Dat doet wat met je.”
We hebben er best wel even wat ruzie over gehad
Van Leerdam legt uit dat hier een langer proces aan vooraf is gegaan. “De Pauluskerk was absoluut niet te spreken over de strengere VVD-standpunten over opvanglocaties in de stad. De partij kreeg al vanaf het begin veel weerstand vanuit de kerk en maatschappelijke organisaties en kwam met hangende pootjes bij de Pauluskerk aankloppen.”
Gewoon symboolpolitiek
Van Leerdam geeft aan dat hij eerst huiverig was om in gesprek te gaan. “Later realiseerden we ons dat samenwerken toch de beste manier is om iets te bereiken. De gesprekken zijn dus al een stuk langer aan de gang, al voor december.” Toch gelooft Van Leerdam dat het besluit tot samenwerking vanuit Versnel ook uit een goed hart kwam. “Versnel heeft als wethouder EU-arbeidsmigranten met eigen ogen gezien wat de omstandigheden zijn. Dat heeft hem veranderd.” De Pauluskerk is niet meer bang om haar deuren te moeten sluiten. “Het was gewoon symboolpolitiek”, zegt Van Leerdam.
Hamid Lala (52) uit Algerije is dakloos en reflecteert op de woorden van de politici. “Wat gaan jullie doen met het beboeten van buitenslapers, met het beboeten van statiegeldverzamelaars en bedelaars? Wat gaan jullie hier nou écht aan doen?” vraagt Lala. Waarop de lijsttrekkers hem verzekeren dat zij hier direct mee willen stoppen. Toch heeft Lala nog weinig vertrouwen in de plannen. “Eerst zien, dan geloven.”
Eindredactie door Eke Dros
