In een herenhuis aan de Oude Singel in Leiden is op dinsdag 17 maart een groep jongeren bijeengekomen aan plakkerige tafels in de sociëteit van een studentenvereniging. Een jongen in een wit t-shirt met een kruisketting deelt mee dat er eten mag worden gehaald. Kleine groepjes begeven zich richting de bar, waar zij in de groene gloed van een neon Heineken-logo met bord in de hand wachten op hun beurt om te mogen opscheppen. Wat staat er op het menu? Chili sin carne met strooikaas en crème fraîche, huismerk uiteraard. Op het eerste gezicht lijkt dit het begin van een typische studentenavond, maar schijn bedriegt.
De jongeren zijn namelijk samengekomen in de sociëteit van Navigators, die samen met Ichthus, beide christelijke studentenverenigingen, een zogeheten ‘Alpha Students’ cursus verzorgen. Dit zijn speciale bijeenkomsten voor studenten die kennis willen maken met het christendom. De cursussen bestaan uit acht bijeenkomsten met thema’s als bidden, Jezus, en zingeving. Avonden beginnen altijd met een diner en een lezing, waarna de jongeren in groepjes op de fiets stappen om bij één van de cursusleiders thuis de avond voort te zetten. Daar voeren ze open kringgesprekken waarin deelnemers verder praten over het thema van die avond, en vragen kunnen stellen over het geloof.
‘Vroeger lag ik elke avond te piekeren. Nu ga ik gewoon bidden’
Het christelijke geloof lijkt bij jongeren in trek. In het onderzoek ‘God in Nederland’ van de VU en de omroep KRO-NCRV wordt er gesproken van een trendbreuk: meer Gen Z’ers (geboren tussen 2001 en 2007) noemden zichzelf in 2024 gelovig, namelijk 27 procent, terwijl dit onder de generatie ervoor 22 procent is. Dat is de eerste, weliswaar lichte, stijging in het aantal gelovigen sinds 1966. De trendbreuk kan worden teruggezien in de toenemende populariteit van de Alpha cursussen. Deze cursussen worden al sinds 1995 in Nederland georganiseerd op meer dan honderd locaties door het hele land. Alpha-commissielid Simone* vertelt dat er een behoefte was aan cursussen gericht op studenten. Zij merkt dat dit jaar meer dan de helft van de deelnemers geen lid is van Navigators; voorgaande jaren waren dat er een stuk minder. De achtergrond van de deelnemers ‘van buiten’ varieert van helemaal niet gelovig tot nieuw in het geloof. Sommigen zijn wel al jaren christen, maar willen weer terug naar de basis van hun geloof.
Zingeving
Waarom kiezen jongeren het christendom? Uit het onderzoek van de VU blijkt dat Gen Z positiever denkt over de kerk dan de generatie ervoor. Jongeren hebben niet meer de bagage van het kerktrauma dat hun ouders wellicht hebben, zo stellen verschillende analisten. Daarnaast lijkt Gen Z behoefte te hebben aan zingeving en rust in een turbulente wereld, iets wat het christendom zou kunnen bieden. Zo ook Melle Schreurs (20), die in Leiden psychologie studeert en zich een jaar geleden tot het christendom bekeerde. “Vroeger lag ik elke avond te piekeren en te denken. Nu ga ik gewoon bidden. God neemt mijn zorgen uit handen en ik kan dan binnen twee, drie minuten slapen.”
Melle is via zijn schoolvriend Matthias bij de Alpha-cursus terecht gekomen. Hij vertelt bij de kringgesprekken graag over zijn openbaring tot God en de visioenen die hij heeft. Een jaar eerder raakte Melle geïnspireerd toen Matthias de Bijbel zat te lezen in de les. “Ik vroeg hem waar het over ging, en waarom hij nou eigenlijk gelooft. Toen zijn we samen gaan bidden en vroeg hij God om mij te begeleiden in mijn weg naar Hem.” Melle laat een tekening in zijn dagboek zien van het visioen waardoor hij ging geloven. “Op een ochtend, vlak voordat ik wakker werd, zag ik een goudgele gloed. Daarin stond Jezus. Ik kreeg een heel bizarre lichamelijke sensatie waarbij ik helemaal ging trillen. Daarna was ik echt een paar dagen in shock, en sindsdien voel ik me gewoon anders. Zo zijn er nog wel meer van die dingen gebeurd, waardoor ik het bestaan van God niet meer kon ontkennen.”
De bijeenkomsten zijn een gezellige en toegankelijke manier om het geloof te ontdekken
Bij de vorige bijeenkomst ging het kringgesprek over redenen om te geloven. Melle vindt dat vanuit zijn studie psychologie heel interessant. “De hoofdreden dat mensen geloven is dat het rust en vertrouwen kan geven,” zegt hij. Ook voor hem is dat de belangrijkste drijfveer. “Ook als het geloof een of ander psychologisch fenomeen blijkt te zijn, dat ik mezelf ‘voor de gek hou’, dan ben ik daar nog steeds alleen maar blij mee. Ik heb een heel andere mentaliteit over dingen gekregen.” Melle beschrijft hoe hij bijvoorbeeld dankbaarder en meer vergevingsgezind is geworden.
Herontdekking
Een kringleider wijst Roel (27)* aan als een deelnemer die het christelijk geloof nog aan het ontdekken is. Hoewel hij als kind naar kerkdiensten is geweest, herinnert hij zich daar eigenlijk niet veel meer van. Het waren YouTubevideo’s van de Evangelische Omroep over mensen met bijna-doodervaringen die hem inspireerden om het geloof weer op te zoeken. Roel zocht naar een laagdrempelige manier om meer te leren en kende de Alpha-bijeenkomsten al door zijn moeder. Met een Google-search vond hij deze Alpha Students in Leiden. Naast dat de bijeenkomsten voor hem een gezellige en toegankelijke manier zijn om zijn geloof te ontdekken, zegt hij via zijn kringgenoten over interessante christelijke concepten te leren, zoals over de theorie van de ‘gebroken wereld’. Eén van zijn groepsgenootjes legde uit dat dit betekent dat er in de wereld kwaad moet zijn zodat het goede ook kan bestaan.
Net als Melle beschrijft Roel een gevoel van rust te ervaren nu hij het geloof aan het (her)ontdekken is. Ook deelnemer Esra Otte (21) zegt dit gevoel te ervaren: “Zulke rust heb ik niet eerder zo gevoeld. Alsof ik goed genoeg ben zoals ik ben.” Hoewel Esra uit de Bijbelgordel komt, is ze niet christelijk opgevoed. Op school had ze wel godsdienstles en ook heeft ze altijd interesse gehad in religie. Desondanks is ze pas sinds twee jaar actief bezig om meer te leren over het christelijk geloof en hoe zij zich ertoe verhoudt.
Zodra de laatste hap is doorgeslikt, worden de tafels vliegensvlug afgeruimd en verruild voor klapstoelen die in theateropstelling worden neergezet. Terwijl iedereen een plekje zoekt en er notitieboekjes tevoorschijn worden gehaald, kondigen de organisators de spreker van de avond aan: Mirjam Buitenwerf, theoloog en dominee. Op interactieve wijze introduceert zij het onderwerp van deze week: ‘Wie is Jezus?’
Dat er op deze dinsdagavond ijverig wordt meegeschreven lijkt in groot contrast te staan met hoe er elders in Leiden waarschijnlijk op los wordt geborreld. Hoewel, het één hoeft het ander niet uit te sluiten; de nog licht plakkende vloer laat doorschemeren dat er bij Navigators ook genoeg wordt gefeest. En inderdaad, na de lezing deelt één van de Alpha-commissieleden mee dat na de kringgesprekken de avond wordt afgesloten met een ouderwetse studentenborrel.
*Achternamen zijn bekend bij de redactie
Eindredactie door Hasse Drewes
