Onder een felle lentezon verzamelen duizenden mensen zich in London, een metropool van ruim negen miljoen inwoners. De stad vormt het decor voor wat volgens de Britse krant The Guardian, de grootste multiculturele mars ooit in het Verenigd Koninkrijk is. Tussen de bomen van Hyde Park en de omliggende straten ontstaat een zee van kartonnen borden, handgeschreven slogans en kleurrijke vlaggen. De toon is scherp, soms sarcastisch, maar altijd duidelijk: dit is een protest tegen de opkomst van extreemrechts, en een viering van alles wat daar lijnrecht tegenover staat.
Meer dan honderd charities en organisaties staan opgesteld in blokken, alsof ze zich voorbereiden op een zorgvuldig geregisseerde optocht. Kleurrijke vlaggen van lokale groepen vallen meteen op. De Green Party uit Greenwich, een wijk in het zuidoosten van Londen, wappert met groene vlaggen. Iets verderop hangt een groot spandoek van ‘Isle of Dogs welcome everyone‘, een verwijzing naar Isle of Dogs, een gebied in Oost-Londen dat bekendstaat om zijn mix van culturen.
Geruite kilts naast blauw-gele vlaggen
Wie langs de eindeloze rijen mensen loopt, ziet al snel dat dit niet enkel een lokale demonstratie is. In de zijstraten rond Hyde Park staan touringcars in lange rijen geparkeerd. Vlaggen uit Wales, Ierland, Manchester en Edinburgh steken boven de menigte uit. Schotse demonstranten in geruite kilts lopen langs families met kinderwagens. Een groot veld van blauw-gele vlaggen markeert de aanwezigheid van Oekraïners. Overal wordt gepraat, gelachen, gescandeerd, begeleid door het constante ritme van trommels. Het voelt alsof het hele koninkrijk hier is samengekomen.
Over het aantal demonstranten lopen de cijfers uiteen. Organisatoren spreken van zo’n 500.000 aanwezigen, terwijl de politie het houdt op ongeveer 50.000. Wat vaststaat: de mars is massaal. Ze is georganiseerd als reactie op een rechtse demonstratie van afgelopen september onder leiding van Tommy Robinson, een controversiële activist en voormalig leider van de English Defence League.
Brexit en stigmatisatie
Zijn naam klinkt vandaag vaak, net als die van Nigel Farage, tegenwoordig leider van Reform UK en een sleutelfiguur achter de Brexit-campagne. Voor veel demonstranten symboliseren zij een politieke koers die volgens hen verdeeldheid zaait en minderheden stigmatiseert. Tegelijk is de kritiek breder: tegen een politiek klimaat waarin thema’s als migratie, ongelijkheid en klimaat steeds harder tegenover elkaar worden gezet.
Hey Trump, we don’t get paid to be here, we all hate you for free
Richting Green Park verandert de mars opnieuw van karakter. Een groot vak met Amerikaanse demonstranten trekt de aandacht met papier-maché poppen van de Trump-administratie. ‘Hey Trump, we don’t get paid to be here, we all hate you for free,’ staat op een bord, terwijl ergens een fanfare speelt en mensen dansen op het asfalt.
Aan de zijkant staat Immy (22), met een bord waarop ‘Love is louder’ staat. Ze komt uit Oxford en woont sinds kort in Londen. “Dit is mijn eerste protest, helaas. Ik had hier eerder moeten staan”, concludeert ze. Ze is hier met drie vrienden. “Het is belangrijk om een tegengeluid te laten horen, tegen mensen als Tommy Robinson en Nigel Farage.” Toch is haar motivatie breder dan dat. Ze wijst naar de stoet: “All of the signs I see, I agree with. Palestina, Iran, klimaatverandering, vrouwenrechten, Oekraïne, vluchtelingen. We worden hier allemaal door geraakt.”
Terwijl ze praat, trekt een groep van Extinction Rebellion voorbij. De Red Rebels bewegen langzaam tegen de richting van de mars in: in rode jurken, met wit geschilderde gezichten. Ze zeggen niets, maar trekken alle aandacht, een visuele herinnering dat de klimaatcrisis net zo urgent is als de politieke spanningen waar vandaag tegen wordt geprotesteerd.
Paddington Bear als immigrant
Verderop scandeert een groep van Leicester Stand Up To Racism: “No borders, no nations, stop deportations.” Naast hen dragen mensen borden met ‘All immigrants are welcome’, versierd met tekeningen van Paddington Bear, de iconische beer die ooit vanuit Peru naar Londen kwam.
De mars is georganiseerd door de Together Alliance, een brede coalitie van vakbonden, maatschappelijke organisaties en activistische groepen. Aanleiding is de groeiende zichtbaarheid van extreemrechts in het Verenigd Koninkrijk, met protesten rond migratie en grote demonstraties zoals die van Tommy Robinson afgelopen september. Die mars, waar spanningen opliepen, geldt voor veel deelnemers hier als keerpunt. Met deze demonstratie willen organisatoren laten zien dat het tegengeluid minstens zo groot is, en breder gedragen.
My granddad didn’t fight for this
Langs de route bij Green Park staan Sam (26) en Becca (27) uit Sheffield. Ze zaten vanochtend al om half negen in de trein. “Een tripje naar Londen is nooit verkeerd,” zegt Becca lachend, “maar zeker niet als het zo belangrijk is.” Terwijl de stoet voorbijtrekt, juichen twee oudere vrouwen hen toe. Op hun borden staat: ‘My granddad didn’t fight for this‘.
De mars eindigt bij Trafalgar Square, het centrale plein van Londen dat vaker het decor vormt voor protesten en vieringen. Dit keer verandert het in een openluchtfeest. Langs de dranghekken liggen honderden kartonnen protestborden opgestapeld, slogans die urenlang boven hoofden uitstaken. Het protest heeft zich verplaatst van een lopende stoet naar een dansend plein. Honderden mensen springen op de beats, terwijl een MC door de speakers roept: “Fuck Farage.”
Wat begon als een mars door de stad, eindigt hier in een collectieve ontlading. De sfeer is losser, maar de boodschap blijft voelbaar aanwezig. Voor veel aanwezigen, en zeker voor de jongeren die van ver zijn gekomen, is dit meer dan een moment van protest alleen. Het is ook een plek om elkaar te vinden en om zichtbaar te maken hoe breed het tegengeluid is. Niet één boodschap, maar een verzameling van stemmen die elkaar versterken.
