“We hadden 30 uur niet geslapen. Ik hing uit een auto, midden in de woestijn van Los Angeles, om vier uur ’s ochtends. De zon kwam op en ik dacht: wauw. Ik werd emotioneel. Van niet kunnen lopen naar hier, in de woestijn, fotograferen… Ik ben elke dag dankbaar. Altijd. Het kan elk moment voorbij zijn.”
Bescheiden loopt Burak Goraler binnen. Hij biedt me koffie aan, bedankt me minstens tien keer, en aan het eind van het gesprek stelt hij voor me thuis te brengen. Een succesvolle man, maar vooral iemand die weet wat dankbaarheid is – en altijd iets wil teruggeven.
Vlak voor de pandemie had hij zichzelf een motor cadeau gedaan — niet veel later lag hij achttien dagen lang in een coma, als een van de eerste COVID-patiënten op de intensive care van Amsterdam. Hij verkocht zijn motor, en met zijn laatste beetje spaargeld kocht hij een camera, zijn hart volgend. Het bleek het begin van een nieuw leven.
Wie is Burak Goraler? Hoe zou je jezelf omschrijven, los van je werk als fotograaf?
“Wie ik ben, mooie vraag. Ik heb er eigenlijk nooit over nagedacht. Ik ben een creatieve nerd. Zo zouden mijn vrienden mij omschrijven.
Vroeger droomde ik ervan om politieagent te worden. Of grafisch ontwerper – dat laatste heb ik ook gestudeerd. Maar het liep allemaal anders toen COVID in 2020 ineens in Amsterdam opdook. Ik was een van de eersten die ziek werden en belandde in het ziekenhuis. Achttien dagen lang heb ik in coma gelegen. Iedereen op de intensive care overleed, behalve ik.
‘Mensen zeiden: hier kan je geen geld mee verdienen’
Toen ik wakker werd op de achttiende dag, moest ik acht maanden revalideren. Ik moest weer leren lopen, leren praten. Ik was 17 kilo afgevallen aan spieren. Toen besefte ik dat het leven zo voorbij kan zijn.”
Wilde je altijd al wat met fotografie doen?
“Ik wilde het altijd, maar ik kreeg nooit de kans want het werd nooit serieus genomen. Mensen zeiden: hier kan je geen geld mee verdienen. Dus toen heb ik maar graphic design gedaan, dat sloot wel aan bij het visueel zijn. Na mijn coma besloot ik er 100 procent voor te gaan. Toen dacht ik: weet je wat, ik doe gewoon wat ik leuk vind want het leven kan zo voorbij zijn.
Ik zat op de universiteit toen ik in het coma kwam en toen ben ik gestopt. Ik dacht: dit voelt niet goed. Het leven is veel meer dan alleen in een klaslokaal zitten. Ik heb dus een camera gekocht met het idee: dit gaat gewoon lukken, er is geen kans dat het niet gaat lukken. En nu ben ik hier.”
Door deze ervaring heb je dus je hele levensstijl omgegooid, maar ben je ook een ander persoon geworden?
“Ik heb een soort ego death gehad. Toen ik op de IC lag, voelde ik gewoon mijn ziel afzwakken. Ik voelde dat ik dood aan het gaan was. Ik weet nog dat er zeven artsen om me heen kwamen staan om drie uur ’s nachts en die zeiden: als we je nu niet meenemen ga je de ochtend niet redden. Ik voelde dat mijn ziel mijn lichaam aan het verlaten was.”
Was je het ook aan het accepteren, dat je dood aan het gaan was?
“Ja, ik had er vrede mee. Ik heb ook tegen mijn moeder gezegd: weet dat ik er vrede mee heb als ik doodga.
Mijn leven is nu heel anders. Ik heb mijn verhaal nog niet vaak gedeeld, het werd wel eens gevraagd maar ik was er niet klaar voor. Nu kan ik me voorstellen dat mensen er inspiratie uit kunnen halen.
Ik heb het nu absoluut wel een plekje gegeven, want als ik dit niet had meegemaakt, dan waren de afgelopen jaren van mijn leven en carrière er nooit geweest. Op dit moment zit ik in een sneltrein die ik ieder moment waardeer. En iedere shoot, maakt niet uit hoe groot of klein, is voor mij een soort vasthouden aan het leven.
‘Mijn tip voor nieuwe fotografen: begin met sportfotografie’
Volgens mij is dat ook de reden waarom ik zo snel ben gegroeid. Ik geloof heilig in the law of attraction, maar je moet er wel hard voor werken. Het is je niet gegeven. Je roept dingen in het leven. Als jij zegt dat je niet goed genoeg bent, en je blijft dat herhalen, dan gaat je onderbewustzijn daarnaartoe bouwen. Je kan niet zeggen: ik ben niet de beste en ik ga nooit de beste zijn.”
In hoeverre speelde toeval of juist keihard werken een rol in jouw succes?
Hard werken zit er absoluut in. Je moet ook gretig zijn om nieuwe dingen te leren. Ik kijk bijvoorbeeld geen films meer, terwijl ik echt een filmliefhebber ben. In plaats daarvan zit ik urenlang op YouTube om tutorials te volgen. Dat ontwikkelen stopt eigenlijk nooit. Ik noem vrij werk schieten ook wel de sportschool van fotografen. Daar kan je dingen oefenen en doen zonder omkijken of verantwoordelijkheid. Dat probeer ik zoveel mogelijk te doen.”
Was er een moment waarop je dacht: nu begint het echt? Besefte je het zelf?
“Ik werkte bij de Apple Store in Amsterdam. Ik was bezig met mijn re-integratie na het coma. Omdat ik inkomen had, kon ik daarnaast mijn fotografie doen. Ik deed shoots in sportscholen, dat ziet er door de beweging altijd goed uit. Mijn tip voor nieuwe fotografen zou ook zijn: begin met sportfotografie.
Op een gegeven moment schreef ik me in bij de Kamer van Koophandel. Dat voelde als een soort officieel startschot. Ik dacht: oké, dit ga ik gewoon doen, dit móet werken. Toen ik na een paar betaalde opdrachten merkte dat het begon te lopen, heb ik mijn baan opgezegd. Dat was spannend, maar juist dat risico gaf me extra vuur onder m’n kont om alles te geven.”
Wie is je rolmodel?
“Jack Bridgeland, William Quarante, Peter Lindbergh. Dat zijn echt mijn rolmodellen, vooral die oude fotografen uit de eighties en nineties.
Eigenlijk gebruik ik iedereen als inspiratie, ook kunstenaars zoals Michelangelo, hoe hij met licht werkte vind ik fascinerend. In principe is hij ook gewoon een fotograaf, maar dan met kwasten in plaats van een camera.
Met deze mensen vergelijk ik mezelf niet, maar ik denk wel: als zij het konden, dan betekent dat dat het mogelijk is. Dat inspireert me.”
Wat doe je als je even echt geen inspiratie hebt?
“Ik raak geïnspireerd door mezelf, omdat ik dan zie: je bent niet goed genoeg. Dan ga ik door mijn oude foto’s heen en dan denk ik: dit kan beter. Daardoor raak ik geïnspireerd. Ik ben heel kritisch tegenover mezelf. Ik heb ook iets van twintig projecten die ik niet online heb staan omdat ik er niet trots op ben. Ik moet dat wel meer loslaten. Het is een beetje een toxic trait. Tegelijkertijd denk ik dat dat wel een reden is geweest voor mijn groei.”
Ben je überhaupt wel echt trots op je werk of denk je nu al: kan beter?
“Kan beter. Kan veel beter. Ik heb een foto van tijdens de Formule 1, van een auto van Ferrari. Toen ik die had gedeeld, kreeg die veel likes, fotografen van Ferrari begonnen me te volgen. Zo zie je maar weer: alles wat ik niet goed vind, kunnen anderen wel echt goed vinden. Daarom probeer ik minder kritisch te zijn. Maar ik heb niet echt een foto waarvan ik denk: dit is het.”
Zijn er foto’s geweest die je liever voor jezelf houdt?
Ik heb wel een camera waarmee ik privé schiet. Maar dat deel ik niet, dat is echt voor mezelf. Dat doe ik op de oude camera van mijn opa. Hij had zo’n point-and-shoot-camera waarmee hij al mijn babyfoto’s heeft gemaakt. Die gebruik ik nog steeds. Mijn oma zei: ‘Burak, ik wil je wat geven.’ En toen kwam ze aanlopen met een klein paars cameraatje. Ze zei: ‘Dit is van je opa geweest, alle foto’s die je van jezelf gezien hebt als baby zijn hiermee geschoten.’ En nu schiet ik er nog steeds mee, maar die foto’s houd ik echt voor mezelf.
Wat is het ultieme doel in je carrière?
“Ik wil een cover shoot – daarna mag je me weggooien. En een grote campagne voor Nike. En Times Square.”
Eindredactie door Rens van der Beek
